Wat is AI eigenlijk? En hoe gebruik je het slim?

AI. Je hoort het bijna iedere dag. Misschien gebruik je ChatGPT weleens voor een werkstuk, laat je Spotify nieuwe muziek kiezen of vertaal je een tekst met een app. Maar wist je dat niet alles op een scherm automatisch AI is?

Steeds meer kinderen gebruiken kunstmatige intelligentie zonder precies te weten hoe het werkt. Dat is helemaal niet gek, want AI zit tegenwoordig in heel veel apps en websites verstopt. Daarom is het belangrijk om te leren wanneer je met AI te maken hebt en hoe je het veilig en slim gebruikt.

Niet alles wat digitaal is, is AI

Veel mensen denken dat alles op een telefoon of computer AI gebruikt. Dat klopt niet. Neem bijvoorbeeld een rekenmachine. Als je 25 x 4 intypt, rekent de rekenmachine precies uit wat jij vraagt. Hij leert niets van eerdere sommen en bedenkt zelf ook geen nieuwe oplossingen. Hij voert alleen een opdracht uit.

Hetzelfde geldt voor een simpele zaklamp-app. Die doet eigenlijk maar één ding: het lampje van je telefoon aan- en uitzetten. Daar hoeft geen kunstmatige intelligentie aan te pas te komen. Dat is anders bij een chatbot, zoals ChatGPT. Zo’n programma probeert jouw vraag te begrijpen en geeft een antwoord dat past bij wat jij hebt gevraagd.

Ook apps die muziek aanbevelen gebruiken vaak AI. Misschien heb je weleens gemerkt dat Spotify of YouTube Music precies muziek voorstelt die jij leuk vindt. Dat komt doordat de app kijkt naar waar jij graag naar luistert en daarvan leert. En ook veel vertaalapps maken gebruik van AI. Daardoor worden vertalingen steeds slimmer en natuurlijker.

AI kan je helpen, maar jij blijft zelf nadenken

AI is ontzettend handig. Je kunt er moeilijke woorden mee uitleggen, ideeën mee bedenken of een samenvatting laten maken. Toch is het belangrijk om AI verstandig te gebruiken.

Stel dat je een werkstuk maakt over vulkanen. Je vraagt ChatGPT om informatie. Dat kan een mooie start zijn, maar controleer daarna altijd of de informatie klopt. AI kan namelijk ook fouten maken of dingen verzinnen die helemaal niet waar zijn. Daarom is het slim om informatie altijd te vergelijken met een betrouwbare bron, zoals een educatieve website, een boek of de uitleg van je juf of meester.

Pas op met persoonlijke gegevens

Er is nog iets waar je goed op moet letten.

Vertel een AI-chatbot nooit zomaar persoonlijke informatie over jezelf. Denk aan je volledige naam, je adres, telefoonnummer, wachtwoord of de naam van je school. Die gegevens zijn privé en hoef je niet met een chatbot te delen.

Net zoals je persoonlijke gegevens niet zomaar aan een vreemde op straat geeft, doe je dat online ook niet.