Hoe kunnen we AI op een mediawijze manier gebruiken?

En ook nog eens op een manier die bijdraagt aan minstens één van de vier grote mediawijsheid-opgaven waar Netwerk Mediawijsheid zich mee bezighoudt?

Deze vraag stond centraal bij de Stimuleringsregeling 2025*: Mediawijze inzet van AI van Netwerk Mediawijsheid. Het netwerk stelde dit jaar 50.000 euro beschikbaar voor initiatieven van netwerkpartners die met deze complexe vraag aan de slag wilden gaan.  Zo’n 25 partners meldden zich met een voorstel.

Mediawijze inzet van AI betekent: AI gebruiken op een bewuste, kritische, veilige en verantwoordelijke manier. Niet zomaar alles klakkeloos overnemen wat een algoritme of chatbot zegt, maar begrijpen wat AI doet, waar de kansen liggen én waar de risico’s zitten. Het gaat om de combinatie van: digitale vaardigheden, mediawijsheid, kritisch denken en ethiek en veiligheid.

De jury, bestaande uit vertegenwoordigers van de vijf kernpartners van Netwerk Mediawijsheid, Renée Mötter (ECP), Harriët Leget (Kennisnet) en Ahmet Polat (Human) kwamen tot het besluit om zes aanvragen te honoreren met een geldbedrag tussen de 5500 en 10000 euro.

Inzending Mediawegwijs

Ons project, met de titel ‘Van klas tot keukentafel; Mediawijs met AI’ heeft als doel mediawijsheid rond AI te versterken bij leerlingen, leraren en ouders. Dat moet op verschillende manieren gebeuren. Door leraren te leren of en hoe ze AI verantwoord kunnen gebruiken in hun onderwijs. Door leerlingen inzicht te geven in de kansen en risico’s van AI. En door ouders te ondersteunen bij het omgaan met AI in de thuissituatie (zoals bij huiswerk).

De gecombineerde elementen (een lerarentraining, leerlingenmodule en ouderworkshop) die wij inzetten, leveren uiteindelijk een AI-toolkit voor scholen en gezinnen op. ‘Zo ontstaat een samenhangende aanpak waarin school en thuis samenwerken aan bewust, veilig en positief gebruik van AI’, legt Ilse uit.

Het juryrapport: de samenwerking tussen verschillende doelgroepen en leeftijden vergroot de kans dat er duurzame resultaten worden geboekt met dit initiatief. ‘En, ook hier geldt, in contact worden gebracht met het onderwerp vergroot de kans op toenemende interesse. Een mooi, concreet project dat een goede stap zet in de toepassing van AI in het onderwijs.’

Complete mediaopvoeding

Mediaopvoeding is niet alleen een taak voor school. Ook ouders/opvoeders spelen een belangrijke rol, omdat alleen door samen te werken kinderen mediawijs worden. Vandaar de titel van ons concept ‘Van klas tot keukentafel’. Wat ze in de klas leren mag onderwerp van gesprek zijn thuis. Ouders moeten daarom op de hoogte zijn van wat de kinderen leren op school tijdens de lessen digitale geletterdheid en mediawijsheid. Waar AI de rode draad is.

Hoe maak je kinderen mediawijs? Dat doe je door er vooral voor te zorgen dat ze deze lessen, die een verplicht SLO onderdeel worden, ontzettend leuk vinden. Met als doel ‘digiplezier’. Wij merken wekelijks dat als onze vakdocenten de klas binnenkomen de kinderen ze heel enthousiast ontvangen. “Kom maar naar onze klas” roepen ze dan. Dit enthousiasme nemen ze mee naar huis en zijn direct een opening voor het gesprek. Om ook thuis spelenderwijs kinderen een stukje mediawijzer te maken zodat ze zich goed staande kunnen houden in de 24/7 online wereld.

Digitale geletterdheid verdient een volwaardige plek in het onderwijs, waarbij je altijd voor ogen moet houden hoe je digitale vaardigheden koppelt aan motivatie en plezier in leren (digiplezier). Dat is de sleutel tot succes.

*Netwerk Mediawijsheid zet zich al jaren in om mediawijsheid in Nederland te bevorderen. Vrijwel elk jaar schrijven wij een stimuleringsregeling uit, waarmee we onze partners de kans bieden om financiële steun te ontvangen voor projecten die bijdragen aan mediawijsheid. Deze regeling is bedoeld om onze partners te ondersteunen bij het ontwikkelen van nieuwe initiatieven en het versterken van bestaande activiteiten binnen hun organisaties.