In Nederland groeit de zorg over een verontrustend fenomeen: de zogenaamde Com‑beweging, een verborgen online netwerk waar jongeren via games (zoals Minecraft en Roblox) en sociale media (Instagram) in duistere chatgroepen worden gelokt.

Wat begint als een onschuldige game of een compliment op Instagram eindigt in geweld, manipulatie en afpersing. Tijd om wakker te worden én samen te handelen en kinderen hiervoor te waarschuwen en daarmee beschermen.

Wat is de Com-beweging precies?

De Com‑beweging, wat de afkorting is van “community”, staat helaas in schril contrast met wat je zou verwachten. Een community is vaak een fijne plek waar je op basis van een gemeenschappelijke deler met gelijkgestemden ervaringen, tips en informatie kunt uitwisselen. Dat is hier niet aan de orde helaas. Hatelijkheid is binnen deze community geen middel, maar het doel op zich. Onderzoeken tonen aan dat kinderen van slechts 8 tot 17 jaar oud doelwitten zijn, met flinke kwetsbaarheid bij jongeren die tot minderheden behoren of worstelen met mentale uitdagingen. Heel zorgelijk.

Bijna ongemerkt worden jongeren, die het zelf vaak niet doorhebben, via bekende platforms zoals Minecraft, Roblox, en in besloten chatgroepen zoals Discord en Telegram verleid in oncontroleerbare groepen. Ze worden blootgesteld aan schokkend geweld, seksuele uitbuiting en gedwongen vernedering, vaak met hun eigen data als drukmiddel. Waarom doen leden dit? Het geeft ze status en die groeit hoe meer slachtoffers je maakt dankzij manipulatie. Omdat online groepen lastig zijn op te sporen kunnen de autoriteiten lastig in deze duistere online wereld binnendringen.

Hoe werkt deze manier van manipuleren?

De Com‑beweging werkt met slimme en geraffineerde methodes om zoveel mogelijk ‘slachtoffers te maken’:

• Via games: kinderen krijgen gratis items of valuta aangeboden (wat natuurlijk heel verleidelijk is om aan te nemen) en die leiden vaak naar IP‑trackers, waarmee persoonlijke informatie wordt buitgemaakt. Het is als het ware een valkuil waar de meeste kinderen helaas met open ogen inlopen
• Via social media: door veel complimenten en aandacht te geven (het zogenaamd lovebombing) om zo het vertrouwen te winnen van de kinderen, gevolgd door vragen om persoonlijke beelden of gegevens, die later worden ingezet en gebruikt om de het kind mee te chanteren

Geen probleem voor alleen het buitenland, ook Nederlandse kinderen onderdeel

Helaas houdt de Com-beweging geen rekening met landsgrenzen en zijn ook Nederlandse kinderen slachtoffer en tegelijkertijd ‘dader’. Dat is het nadeel van de online wereld dat er geen grenzen zijn. Recente cijfers tonen aan dat minstens 25 Nederlandse kinderen actief zijn binnen deze netwerken. Sommigen spelen zelfs een leidinggevende rol. Beelden van misbruik en geweld bleken echt.

De gevolgen voor jongeren laten diepe sporen na en zijn ingrijpend. Overmatig gewelddadig materiaal verhardt empathie. Slachtoffers belanden soms in de rol van dader, vanwege de status. Angsten en depressies zijn gevolgen.

Wanneer moeten de alarmbellen afgaan?

Hoe weet je of een kind verstrikt raakt? Let op alarmsignalen zoals:

• Plotselinge geheimzinnigheid over online gedrag
  
• Nieuwe, sterke vriendschappen via online kanalen
  
• Onverklaarbare emotionele klachten na gamen of appgebruik
  
• Verregaande platformwisselingen (zoals van Instagram naar Telegram/Discord)
  
• Verontrustend symboolgebruik of vereniging met gewelddadige content
  

Jongeren digitaal geletterd maken en daarmee weerbaar en kritisch

Wij geloven dat onderwijs, ouders en scholen samen de digitale weerbaarheid van jongeren kunnen versterken. Daarom bieden we een complete leerlijn aan die bestaat uit praktijk maar ook uit veel theorie, waarbij we aandacht besteden en met elkaar in gesprek gaan over dit soort onderwerpen. Voor ouders organiseren we speciale ouderavonden om ook hen te laten zien wat de kansen en gevaren zijn van de 24/7 online samenleving. Waarbij de digitale wereld aan de voeten van kinderen ligt. Alles is bereikbaar, goed en kwaad. De leerkrachten maken we mediawijs dankzij ons opgezette en ontwikkelde train-de-trainer programma. Dat zorgt ervoor dat de eigen leerkracht, nadat het team van vakdocenten weggaat, de lessen zelfstandig kan geven aan zijn of haar groep.

De Com-beweging staat letterlijk niet stil. Het is een groot, elke dag verder groeiend probleem wat ingrijpende gevolgen heeft. Daarom is het bijbrengen van bewustzijn hierover van groot belang.

Heb je vragen of wil je meer informatie? Stuur een mailtje naar info@mediawegwijs.nl