En waarom je school aandacht moet besteden aan allebei
ChatGPT, slimme speakers, gezichtsherkenning, aanbevelingen op Netflix… kunstmatige intelligentie is overal. Ook in de wereld van jouw leerlingen. Maar valt AI-geletterdheid nou onder digitale geletterdheid, of is het iets aparts?
Digitale geletterdheid is de paraplu
Digitale geletterdheid is het overkoepelende begrip. Het omvat alles: van bestanden beheren tot programmeren, van mediawijsheid tot online veiligheid. In de kerndoelen voor het basisonderwijs is het uitgewerkt in drie domeinen: praktische kennis en vaardigheden, ontwerpen en maken, en de gedigitaliseerde wereld.
Op Europees niveau wordt dit bevestigd door het DigComp 3.0-raamwerk (november 2025) van de Europese Commissie. Dit beschrijft 21 digitale competenties in vijf gebieden, van informatie zoeken tot problemen oplossen.
AI-geletterdheid zit erin, maar verdient extra aandacht
AI-geletterdheid is een onderdeel van digitale geletterdheid, maar wel een onderdeel dat zo snel groeit en zo veel impact heeft dat het eigen aandacht verdient.
In de kerndoelen leren leerlingen al op de basisschool: beschrijven wat een AI-systeem is, herkennen hoe AI lijkt op menselijk gedrag, AI-toepassingen herkennen in hun eigen omgeving, en verantwoord omgaan met AI.
Maar AI raakt aan veel meer. Hoe betrouwbaar is een door AI geschreven tekst? Welke data verzamelt een slimme speaker? Hoe herken je een door AI gemaakt nepplaatje? Wie is verantwoordelijk als AI een fout maakt? Die vragen gaan dwars door alle domeinen van digitale geletterdheid heen.
Europa kiest voor verweving
In DigComp 3.0 heeft de Europese Commissie een duidelijke keuze gemaakt: AI-competenties zijn verweven door alle 21 competenties heen. AI is geen apart vakje meer, maar zit in alles: bij het zoeken van informatie, het creëren van content, het nadenken over veiligheid en het oplossen van problemen.
Dat is logisch. AI zit inmiddels in vrijwel elke app, zoekmachine en digitale tool die je gebruikt. Leerlingen die alleen leren ‘hoe werkt AI’ zonder het te koppelen aan mediawijsheid, privacy en kritisch denken missen het grotere plaatje.
Wat betekent dit voor jouw school?
Het betekent dat je niet kunt volstaan met alleen een les over AI. AI-geletterdheid moet verweven zijn met je hele aanpak van digitale geletterdheid. De kerndoelen en het Europese DigComp-raamwerk geven je daarvoor een stevige basis.
Mediawegwijs integreert AI-geletterdheid in het complete lesprogramma. Zo leren jouw leerlingen niet alleen wat AI is, maar ook hoe ze er kritisch en verantwoord mee omgaan.
Wil je dat wij met je meedenken?
